EU AI Act — Wat u moet weten

De EU AI Act — Grondslagen

Het Belangrijkste Vooraf

Regulation (EU) 2024/1689 — van kracht sinds 1 augustus 2024. De eerste uitgebreide AI-wet ter wereld. Het geldt voor iedereen die AI in de EU inzet — ongeacht waar de AI is ontwikkeld.

Het Principe: Hoe risicovoller, hoe strenger

De EU AI Act is risicogebaseerd. Niet alle AI is even gevaarlijk. Een spamfilter is anders dan een systeem dat over kredietwaardigheid beslist.

Onacceptabel risico  →  VERBODEN
Hoog risico          →  Strenge verplichtingen + Toelating
Beperkt risico       →  Transparantieplicht
Minimaal risico      →  Nauwelijks beperkingen (Meerderheid van alle AI)

Tijdschema — wat geldt wanneer?

Wie is Betrokken?

U bent als bedrijf doorgaans operator — met concrete verplichtingen.

Boetes

Verder: Risikoklassen in Detail →

De 4 Risicoklassen in Detail

Klasse 1 — Verboden (sinds februari 2025)

Acht praktijken zijn absoluut verboden:

Praktijk-Check: Plant uw bedrijf een van deze? → Onmiddellijk stoppen. Geen overgangsperiode.

Klasse 2 — Hoog Risico (volledig vanaf augustus 2026)

AI in deze gebieden wordt automatisch als hoogrisicant beschouwd:

Wat exploitanten van hoogrisico-systemen moeten doen:

1. Risicomanagementsysteem opzetten
2. Gegevensbeheerpraktijken documenteren
3. Technische documentatie opstellen
4. Automatisch loggen activeren
5. Menselijk toezicht waarborgen
6. Nauwkeurigheid, robuustheid, cyberveiligheid garanderen
7. Medewerkers opleiden ← deze cursus voldoet aan Art. 4

Klasse 3 — Beperkt Risico (Transparantie)

AI die met mensen interageert, moet zich kenbaar maken.

Concreet:

• Chatbots moeten zich als AI identificeren
• Door AI gegenereerde teksten/afbeeldingen/video's moeten worden gemarkeerd
• Deepfakes moeten als zodanig worden gemarkeerd

Onmiddellijke actie vereist voor bedrijven met AI-chatbots — deze verplichtingen gelden al.

Klasse 4 — Minimaal Risico

Spamfilters, productaanbevelingen, AI in videogames — grotendeels ongereguleerd. Vrijwillige gedragscodes aanbevolen, geen wettelijke verplichtingen.

Sneltest: Welke klasse geldt voor uw systeem?

Vraag 1: Valt de toepassing onder Annex III (Hoogrisico-gebieden)?
  → JA:  Hoogrisico-verplichtingen vanaf augustus 2026
  → NEE: Ga verder naar Vraag 2

Vraag 2: Interageert de AI met mensen of genereert deze zichtbare inhoud?
  → JA:  Transparantieplicht (Klasse 3)
  → NEE: Minimaal Risico (Klasse 4)

Onzeker? → Juridisch advies inwinnen. De kosten zijn gering vergeleken met de boetes.

Terug: De Wet | Verder: Wat het voor u betekent →

Wat de EU AI Act voor uw bedrijf betekent

Onmiddellijke actie vereist — nu, niet in 2026

Enkele verplichtingen gelden al:

*technisch volledig vanaf Aug. 2026, voorbereiding nu aanbevolen

Uw verplichtingen als exploitant

Stap 1: Inventarisatie Welke AI-systemen gebruikt uw bedrijf? Vul voor elk systeem in:

• Naam en doel van het systeem
• Aanbieder
• Betrokken groepen
• Risicoklasse (→ Sneltest Module 2)

Stap 2: Prioriteer hoogrisico-systemen Voor elk hoogrisico-systeem tot augustus 2026:

• Risicomanagementsysteem opzetten
• Beoordeling van gegevensbeschermingseffecten (DPIA) controleren
• Menselijk toezicht documenteren
• Medewerkers trainen

Stap 3: AI-geletterdheid aantonen Art. 4 verplicht exploitanten ervoor te zorgen dat medewerkers „voldoende AI-competentie" bezitten. Deze cursus + assessment = uw bewijs.

Rechten van de betrokkenen

Wanneer AI beslist over uw klanten, medewerkers of sollicitanten:

Drie vragen voor de aanschaf van AI

Voordat uw bedrijf een AI-systeem koopt of licentieert:

1. „Hoe legt u mij een foutieve beslissing uit?" — Geen verklaringsmodel = geen aankoop.
2. „Welke trainingsdata heeft u gebruikt en op welke rechtsgrond?" — Ontbrekende rechtsgrond belast u als exploitant.
3. „Wie is aansprakelijk bij discriminatie door uw systeem?" — „De klant" is geen antwoord.

Terug: Risicoklassen | Assessment starten →